Bệnh     quai bị thường xuất hiện nhiều vào mùa xuân, hè. Đây là một bệnh nhẹ nhưng     có thể gây những biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, đặc biệt     là vô sinh. Hiện chưa có thuốc đặc trị. Bệnh có thể gặp ở tất cả mọi người     nhưng thường gặp nhất ở trẻ em (trên 2 tuổi). Quai bị do virus gây nên và     rất dễ lây qua tiếp xúc trực tiếp với nước bọt bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh     là 17-28 ngày.

Phần     lớn bệnh nhân thấy khó chịu 1-2 ngày trước khi các triệu chứng xuất     hiện.Bệnh nhân bị sốt cao (39-40 độ C) trong 3-4 ngày, chảy nước bọt và má     sưng to (có thể sưng một bên mặt rồi lan sang bên kia hoặc sưng hai bên cùng     một lúc), gây đau khi nuốt nước bọt. Sau đó, trẻ bị khô miệng vì các tuyến     nước bọt đã ngừng hoạt động. Bệnh thường tự khỏi sau 1 tuần đến 10 ngày.     Sau đó, bệnh nhân được miễn dịch suốt đời.

Nếu không giữ gìn tốt, bệnh có thể gây     một số biến chứng nguy hiểm:

-     Sưng tinh hoàn và buồng trứng, có thể dẫn đến vô sinh (dù là rất hiếm). Dấu     hiệu chủ yếu là tinh hoàn sưng to, đau; nữ thấy tức bụng và đau khi sờ nắn.    

-     Viêm não hoặc viêm màng não: Thường xuất hiện sau 7-10 ngày với triệu chứng     nhức đầu nghiêm trọng và cứng cổ.

Bệnh quai bị chủ yếu được điều trị tại     nhà

Khi     trẻ có các dấu hiệu quai bị, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để chẩn đoán xác     định. Nếu đúng là quai bị, bác sĩ sẽ hướng dẫn cha mẹ cách chăm sóc trẻ ở     nhà:

- Hạ     nhiệt bằng cách lau mình trẻ bằng nước ấm (không được lau bằng nước lạnh).     Có thể cho dùng Paracetamol để hạ sốt và giảm đau.

-     Cho uống nhiều nước và súc miệng bằng nước muối sinh lý hay nước súc miệng     có bán tại các hiệu thuốc nhằm chống khô miệng.

- Cho     trẻ ăn loãng hoặc ăn bằng ống hút (nếu trẻ nuốt khó).

-     Cho trẻ nằm trên giường với một chai nước nóng bọc trong khăn để áp vào bên     má đau.

-     Không được cho trẻ nô đùa chạy nhảy vì những hoạt động này rất dễ dẫn đến     biến chứng ở tinh hoàn.

-     Cần đưa trẻ tới bệnh viện ngay khi có các biểu hiện biến chứng.

Phòng tránh

-     Cách ly bệnh nhân cho đến khi khỏi hẳn.

-     Tiêm vacxin cho trẻ trên 2 tuổi: Chỉ cần tiêm một mũi duy nhất. Nếu trẻ mới     tiêm phòng sởi thì phải đợi một tháng sau mới được tiêm phòng quai bị vì     vacxin phòng quai bị đang được sử là vacxin phòng 3 bệnh (sởi, quai bị,     rubeole).

Bệnh     quai bị có thể được đề phòng dễ dàng bằng cách tiêm phòng (chủng ngừa). Nên     đến Trung tâm y tế quận, huyện hoặc Viện Pasteur TP HCM (Tại TP.Hồ Chí     Minh) và Trung tâm Y tế Dự phòng Hà Nội (50C Hàng Bài) đang sử dụng vacxin     của Mỹ, giá 105.000 đồng/liều.